Farmdesk logo
Deel dit artikel op LinkedIn

Carbon footprint van varkensvlees – case study met Farmdesk Climate

Lode Slaets, Wim Govaerts

Introductie

Naast de ontwikkeling van een Climate tool voor grote en kleine herkauwers die melk/vlees produceren en voor de aardappelsector, lanceren we met Farmdesk nu ook een module voor de varkenshouderij.

In dit artikel tonen we een eerste berekening op een typisch varkensbedrijf. Met deze cijfers willen we geen gemiddelden claimen, noch voorbeelden stellen voor de varkenssector. Wel willen we graag een voorbeeldbedrijf met twee extra scenario’s doorrekenen om aan te tonen welke zaken eventueel een positief of negatief effect kunnen hebben.

Voorbeeldbedrijf

Het voorbeeldbedrijf is een gesloten bedrijf met 250 zeugen en afmest. Het productiegetal voor de zeugen is ±31 gespeende biggen per zeug per jaar.

We veronderstellen een uitval van 4%, een groei van 850 gram per dag van de vleesvarkens en een voederconversie van 2,75 in de afmestfase.

Het rantsoen voor de diverse afdelingen bestaat procentueel uit:

Voedermiddel Zeugen Biggen Afmest
Gerst
25%
20%
25%
Tarwe
25%
20%
25%
CCM
15%
20%
20%
Zemelen
10%
5%
5%
Luzerne
5%
Sojaschroot
15%
15%
20%
Zonnebloemschroot
5%
5%
5%
Wei
10%
Aardappeleiwit
5%

Het bedrijf heeft 30 hectaren grond, waarvan 20 ha met korrelmais beteeld worden om als ccm te voeren en aanvullend 10 ha gerst voor eigen consumptie door de varkens.

Resultaten en bespreking

Voorbeeldbedrijf

De footprint van het voorbeeldbedrijf komt op 3,34 kg CO2-equivalent per kg levend gewicht dat het bedrijf verlaat. Aangekochte voeders zijn verantwoordelijk voor 76% van de emissies, gevolgd door mestmanagement met 14%, enterische fermentatie met 5%, energie met 3% en eigen teelt voer met 2%.

In het stroomdiagram hieronder worden de emissiebronnen via subcategorieën gekoppeld aan de verschillende broeikasgassen. Dit geeft een beduidend ander beeld dan bij herkauwers: waar bij herkauwers methaan de hoofdrolspeler is (voor meer details, zie onze melkvee- en vleesvee-publicaties), levert in de varkenshouderij CO2 de grootste bijdrage. Merk ook de significante bijdrage op uit van landgebruiksverandering, waarbij emissies ontstaan door ontbossing voor productie van veevoeders. 

Niet alleen de emissies van varkens in de afmestfase tellen mee, ook de emissies van zeugen, biggen in opfok, beren en eventuele emissies bij de productie van eigen voeders worden berekend en verdeeld over al het levend gewicht dat het bedrijf verlaat. De grafiek hieronder geeft een beeld van de relatieve bijdrage van deze verschillende categorieën. Het is duidelijk dat de afmestfase de grootste impact heeft.

Alternatieve scenario's

Naast het voorbeeldbedrijf werd ter vergelijking ook de footprint berekend van een bedrijf zonder eigen teelten en met een lagere technische performantie: een 5% lager productiegetal, 10% lagere groei en 5% hogere voederopname. Op dergelijk bedrijf komen we vanzelfsprekend op een hogere footprint van 4,06 kg CO2-eq/kg LG, een stijging van 21% ten opzichte van het voorbeeldbedrijf. 

Wanneer we echter uitgaan van een gelijkaardige technische performatie als het voorbeeldbedrijf, aangevuld met een gedeeltelijke substitutie van granen en sojaschroot door vochtige bijproducten (maisgluten en bierbostel), zonder de rantsoenevenwichten te hypothekeren, komen we zoals te verwachten op een lagere footprint van 2,97 kg CO2-eq/kg LG, een daling van 11% ten opzichte van het voorbeeldbedrijf. 

Conclusie

Dit artikel presenteert de uitbreiding van Farmdesk Climate naar de varkenshouderij aan de hand van een casestudy. Het voorbeeldbedrijf heeft een koolstofvoetafdruk heeft van 3,34 kg CO2-equivalent per kilogram levend gewicht. 

Ook alternatieve scenario’s werden doorgerekend, waaruit bleek dat een daling van 11% mogelijk is bij hogere technische performatie, de inzet van eigen geteeld voer en de substitutie van krachtvoer door vochtige bijproducten als bijproducten uit de humane voedingsindustrie.

Over de auteurs

  • Lode is Master in de Fysica en binnen Farmdesk werkzaam als data analyst en klimaatwetenschapper.

  • Wim Govaerts richtte na het behalen van zijn Master Landbouwkunde een adviesbureau op dat gespecialiseerd is in technisch en bedrijfseconomisch advies voor bedrijven met melkproducerende herkauwers. Binnen Farmdesk is hij -naast zijn bestuursfunctie- actief als landbouwkundig expert, waar hij een uitgebreide theoretische kennis combineert met praktische ervaring.